Bisikletli Ulaşım

Bisiklet Yolları Yönetmeliği’nden Ne Beklemeli?

Bu hafta başında Resmi Gazete’de “Şehir içi yollarda bisiklet yolları, bisiklet istasyonları ve bisiklet park yerleri tasarımına ve yapımına dair yönetmelik” yayınlandı. Bu yönetmelikle bisiklet, Resmi Gazete’de ithal ürün ve karayolu trafik kurallarının bir parçası haricinde ilk defa konu oldu.

Tam metnine buradan ulaşabileceğiniz, 7 bölümden oluşan yönetmeliğin içeriği bir kenara, yayınlanmış olmasının dahi, Türkiye’de herşey demek olan devlet nezdinde “bisiklet yolu” diye bir olgunun kabullenilmiş olduğunu göstermesi açısından büyük önemi var.

Bu Yönetmelik Nereden Çıktı?

Bisiklet yolu yönetmeliğine giden yol 2012’de başladı denebilir.

  • Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 2012 sonunda, finansman desteği taahhütü ile 81 ilde bisiklet yolu projesi başlığı altında uygulamayı başlattı.
  • Bakanlığa ulaşan projelere, 1 milyon lira yardım yapıldı.
  • Bu yılın Ekim ayında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı’nın himayesinde, Sağlık Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen ‘Sağlıklı Yaşam Kültürünü Teşvik Projesi kapsamında yürütülmeye başlanan 1 Milyon Bisiklet kampanyasını açtı. Hem de ne açış! Erdoğan’ın ağzından bal damladı denebilir:

    ”Ülkemizde, belli bölgelerimiz haricinde köklü bir bisiklet kullanma kültürü olmadığı için, bisiklet yolları konusunda kayda değer bir çalışma yapılmadığı bir gerçektir. Bu konuda, bilhassa belediyelerimizin çok büyük eksikliği olduğunu düşünüyorum. Artık bisikleti, bir hobi aracı olarak görmekten vazgeçip bir ulaşım aracı olarak değerlendirmek mecburiyetindeyiz. Bisiklet yollarını parkların, rekreasyon alanlarının içine sıkışmaktan kurtarıp günlük hayatın bir parçası haline dönüştürmeliyiz. Mevcut yolları da, bisikletli ulaşıma uygun hale dönüştürme çalışmalarına hız kazandırmalıyız. Buradan belediye başkanlarımıza sesleniyorum: Bu konunun bizzat takipçisi olacağım. Ziyaret ettiğim illerde, ilçelerde gözüm bisiklet yollarını arayacak. Şayet göremezsem, oranın belediye başkanıyla bu meseleyi enine boyuna konuşmak gerektiği kanaatine varacağım.”

    Tepeden böylesine güçlü bir ittirme olunca haliyle bir teknik yönetmelik gerekmesi kaçınılmaz. O da şimdi gelmiş oldu.

    Bu Yönetmelik Ne İfade Ediyor?

    Bu yönetmeliğin teknik bir kılavuz olduğunu ve bunun ötesinde fazla da birşey beklememek gerektiğini belirtelim. Teknik açıdan da bisikletlilerin güvenliği için bırakılması gereken mesafelerden, kavşak düzenlemelerine, hatta trafik ışıklarında bisikletliler için motorlu taşıtların önünde 3-5m’lik bekleme alanı yapılması (örneğin Londra’da var) ve bisikletlere yeşil ışığın motorlu taşıtlardan birkaç sayine önce yanarak bisikletlilere geçiş önceliği sağlanmasına (Londra’da ihtiyaç olan ama olmayan bir sistem) kadar çok başarılı bir belge olduğunu teslim etmek gerek.

    Bu Yönetmelik Ne Değil?

    Bu yönetmelik, bisikletin topyekun bir ulaşım konsepti içindeki yeri açısından, metinde yer alan “entegrasyon” maddesine rağmen, birşey ifade etmiyor. Bu konuda, en azından İstanbul özelinde, aşağıdaki yazılardan da hatırlayacağınız üzere 2 ana belge var. Bunlar İstanbul Metropoliten Alanı Kentsel Ulaşım Ana Planı ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi 2015-2019 Stratejik Planı. Her iki belgede de, bisikletin genel ulaşım planı içindeki yeri varla yok arasında, “dostlar alışverişte görsün” misali eklenmiş maddelerden ibaret.

    Neredeyse gün boyunca trafik tıkanıklığı yaşanan İstanbul gibi şehirler içinse asıl önemli olan trafikteki otomobil kullanımını azaltmak. Bunun için önemli yöntemlerden biri, bilhassa kısa mesafelerde insanların otomobilden inip bisiklete binmeleri. Bunu sağlamanın son derece etkili bir yolu da, sınırlı yüzölçümü olduğundan hareketle, yolları kısmen de olsa otomobillerden alıp -yayalardan değil- bisiklete vermek.

    İstanbul başta, Türkiye için önemli husus bu. Yönetmelik bu konuya cevap vermiyor, belki de vermesi gerekmiyor. Fakat gerektiğinde yaya kaldırımının daralabileceği belirtirken (Bölüm 2, madde 19), taşıt yolunun daraltılabileceği ya da bir şeridin bisikletlere verilebileceği gibi bir seçenekten bahsedilmemiş. Bu seçenek uygulandığında (meşhur Bağdat cad. örneği) ne olduğunu hatırlıyoruz.

    Bisiklet Yolları Yönetmeliği’nden Ne Beklemeli?
    Click to comment

    Leave a Reply

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  • To Top