Olimpik Türk

Sochi 2014 ve Doping

22. Kış Olimpiyat Oyunları Sochi’de bugün başlıyor. Sochi oyunlarının bütçesi, Türkiye için neler ifade ettiği, hangi ilkleri içerdiği ve kış sporlarının Türkiye’deki yeri gibi konuları içeren bir yazıya buradan ulaşabilirsiniz.

Olimpiyatta Doping Kontrolü ve WADA

Sochi’de doping kontrolünden sorumlu kurumlar Uluslararası Olimpiyat Komitesi IOC, paralımpik oyunlar için IPC ve IOC/IPC’nin kontrolü devrettiği oyunlar organizatörü Sochi 2014. Dünya Dopingle Mücadele Ajansı WADA oyunlar öncesinde bu kurumlar arasında koordinatör rolünde ulusal dopingle mücadele ajansları ile iletişimi ve doping veribankası ADAMS’ın kullanımını sağlıyor.
Oyunlar esnasında ise WADA’nın rolü “Independent Observer – IO”, yani bağımsız gözetmen. Aynı zamanda “Athlete Outreach Program”, yani sporculara yardım programı ile sporculara da danışmanlık yapacak.
Buna ek olarak özellikle tedavi amaçlı yasaklı madde kullanımını takip ediyor. Bu yapısıyla WADA, doping kontrolü ile ilgili kararların hepsine Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi CAS’ta itiraz hakkına da sahip (CAS ve dopingle mücadelede tahkim vb konular için Doping 101 – Doping Soruşturması, Cezalar, Tahkim, Temyiz), dolayısıyla bir nevi hakemlik görevi de var WADA’nın. Oyunlar esnasında organizatörler ile günlük buluşmalar var, oyunlar sonrasında da bir değerlendirme raporu hazırlanıyor.

Rakamlarla Sochi’de Doping Kontrolü

IOC’nin belirttiğine göre Sochi bugüne kadar kış olimpiyat oyunları arasında en kapsamlı doping kontrolünün yapılacağı oyun. IOC Sochi’de toplam 2453 numune test edileceğini (bir önceki kış oyunları Vancouver’da 2149 numune test edilmiş) belirtiyor. WADA’nın aşağıdaki derlemesi de Sochi oyunlarında doping kontrolü konusunda ana rakamları gösteriyor.

Sochi’de Doping Kontrol Sisteminde Değişiklik

Sochi’nin oldukça kapsamlı doping kontrolü talimatnamesine buradan ulaşabilirsiniz (PDF)
Sochi’de bir önceki oyunlar Londra 2012’ye göre en önemli fark artık ulusal dopingle mücadele kurumlarının sporcuların nerede olduklarını bildirmeleri gerekmesi. Şimdiye kadar bu bilgiler sadece sporcular tarafından veriliyor ve/veya WADA’nın test havuzundan ediliniyordu. Sochi’de ise ulusal dopingle mücadele kurumları sporcuların kaldıkları otelleri, oda numaralarını, antrenman yerlerini ve programlarını önceden bildirmek zorundalar.

Test Edilemeyen Yeni Madde MGF

IOC iletişim direktörü Mark Adams geçen hafta test rakamlarına ek olarak oyunlardan sonra da 1184 numune testi yapılacağı ve toplanan numunelerin 10 yıl saklanıp zaman içinde daha gelişen testlere tabi tutulacağını belirtti. Bu çok önemli bir nokta. Niye?
Geçtiğimiz hafta önce Alman devlet televizyonundan (ARD/WDR) gazeteciler bugünkü test yöntemleri ile yakalanmayan ve Sochi’de kullanılması muhtemel bir madde olduğunu ortaya çıkardılar.
Rusya Bilimler Akademisi’nde biyoteknoloji alanında çalışan bir bilim adamı gazetecilere, akademide henüz hayvanlar üzerinde test aşamasında olan MGF’i verdi.
Rus bilim adamı MGF’in normal bir büyüme hormonunun iki katı etkili olduğunu, müsabakadan 2-3 gün öncenin iğneyle zerkedilmesi için en doğru zaman olduğunu söylüyor. Dahası, Sochi’den önce teslimatta bulunabileceğini de ekliyor. Son teklifi: 100mg MGF için 100 bin dolar.
Önce maddeyi test etmek için 1mg alan gazeteciler bunu Almanya’da Köln’deki doping laboratuvarında test ettiklerinde çıkan sonuç şu: Laboratuvar bu maddeyi ilk defa görüyor. MGF, büyüme hormone IGF1’e benziyor ve çok etkili. Daha da önemlisi, bu madde halihazırda mevcut doping testleri ile yakalanmıyor.
Bu da demek ki Sochi’de bu maddeyi kullanan varsa, kontrollerde yakalanmayacak.
Bu bağlamda kendisine gizli çekimleri gösteren Alman gazetecilere WADA genel müdürü David Howman’ın “Sochi’de bütün sporcuların temiz olduğunu düşünmek saflık olur” dediğini de belirtmek gerek.
WDR’in konuyla ilgili haber ile Rus bilim adamı ile görüşmelerini ve doping maddesini nasıl satın aldığını, laboratuvar sonuçları ile Howman’ın yorumunu da içeren videosuna buradan ulaşabilirsiniz.

Geriye Dönük Testler ve Torino 2006

Yukarıdaki hikaye doping numunelerinin neden yıllarca saklanması gerektiğini de gösteriyor. Geçtiğimiz Kasım ayında Torino 2006 oyunlarından sonra depolanmış olan doping numuneleri yeni bir steroid test yöntemi ile test ediliyorlar.
IOC bir alakası olduğunu reddediyor, fakat bunun arkasında büyük ihtimalle 2 neden var: WADA’nın halihazırda geçerli olan 8 yıllık geriye dönük yaptırım süresi şimdilerde bitiyor. Buna ek olarak Kasım 2012’den itibaren yeni steroid testi yöntemi ile Köln ve Moskova laboratuarlarında birkaç yüz numunede steroidler turinabol ve stanozolol bulunmuş.
Bu yeni yöntem Sochi’de de kullanılacak. Fakat geçmiş oyunlarda kullanılmış steroidler bugün yakalanırken, Sochi’de kullanılması muhtemel MGF için herhalde daha birkaç yıl bekleyeceğiz.
Dün, bu geriye dönük testlerde iki tane Estonyalı kayaklı koşucuda doping yakalandığı ortaya çıktı. Asıl soru tabii, yakalanan bu yüzlerce numune sonucunda neden yüzlerce yaptırım haberi gelmediği.
Aşağıdaki grafikte 1968’de başlayan doping kontrolü tarihinde her oyunda alınan numuneleri ve pozitif bulguları görebilirsiniz. Bugüne kadar kış olimpiyat oyunlarında toplanan 9500’e yakın numuneden çıkan pozitif doping test sayısı sadece 20.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

To Top