Olimpik Türk

Dünyada Spor Organizasyonu, SportAccord Kongresi, Güreş ve Para

Bizim spor matbuatı Aykut Kocaman’ın istifasını tartışadursun, dünyada spor endüstrisinin en büyük organizasyonlarından biri SportAccord kongresi Rusya’nın St Petersburg (Leningrad) şehrinde bu hafta düzenleniyor. SportAccord kongresi ne menem bir şeydir anlamak için önce ana kurum olan SportAccord nedir, onu anlamak gerek; bunun için de dünyada profesyonel sporun nasıl organize olduğunu…

Dünyada Spor Organizasyonu

Aşağıdaki basit grafik ulusal ölçekte spor federasyonlarından başlayarak IOC ve SportAccord seviyesine kadar dünyada spor organizasyonunu kısa yoldan anlamanızı sağlayacaktır.
Dünyada maddi manevi iktidar kabilinden sporun en tepesi IOC (ve IPC). Bu nedenle bir federasyonun bu kurumlar tarafından tanınması o sporun gelişimi açısından hayati denebilecek kadar önemli. Bilhassa ASOIF ve AIOWF grubuna dahil olmak spora çok önemli maddi getiri de sağlıyor, çünkü Olimpiyat Oyunları’ndan elde edilen gelirden pay alıyorlar. Bu konuya aşağıda döneceğiz.
SportAccord şemsiyesi altında bugün 91 uluslararası spor federasyonu ile 16 takipçi spor kurumu/organizasyonu bulunuyor.

Bisikletseverleri yerinden hoplatacak asıl bomba şu: SportAccord’un başkanı Uluslararası Bisiklet Birliği UCI onursal başkanı Hein Verbruggen. ASOIF ve AIOWF başkanlarını da kapsayan yönetim kurulu üyelerinden biri de UCI başkanı Pat McQuaid. McQuaid Salı günü yapılan seçimlerde yönetim kuruluna ikinci defa 4 yıllığına seçilmeyi başardı. (yerinden hoplamayanlar Verbruggen’in Lance Armstrong skandalındaki rolünden bahsettiğimiz MTBTR’deki Liestrong ve Ötesi – Perde Arkasından Hikayeler yazımıza bakabilirler).
SportAccord’un uluslararası spor federasyonlarının organize olmaları üzerine kurulu tarihi 1920’lere kadar uzanıyor. 1960’larda olimpik olmayan sporların da böyle bir çatıya ihtiyaç duymaları ile daha da büyüyor. 1967’de “General Assembly of International Sports Federations” kuruluyor, 1976’da bu isim “General Association of International Sports Federations” (GAISF) oluyor, 2003’te düzenlenen ilk kongrede de SportAccord. SportAccord’un idari merkezi bugün IOC’nin de merkezini barındıran Isviçre/Lozan’da.

SportAccord Kongresi

Işte bugünlerde düzenlenmekte olan SportAccord kongresi senede bir defa düzenlenen ve tanışıp görüşmeye, iş bağlamaya, kulis yapmaya yarayan kongre. Bunlara ek olarak IOC burada yönetim kurulu (Executive Board) toplantısı yapıyor. Uluslararası spor organizasyonlarını etkileyen konularda (örneğin şike ve bahis manipülasyonu) konferanslar düzenleniyor.
Bu yıl (IOC Değerlendirme Komisyonu yazısının sonunda yazmıştık) aralarında 2020 Olimpiyat Oyunları adayı şehirler de sunum yapacaklar. Misal Istanbul2020 Komitesi’nin sunumu bugün.
Kongre her yıl ayrı bir şehirde düzenleniyor. Gelecek yıl Antalya’da olacak.

Güreş Ilk Üçe Kaldı

Güreş Olimpiyat Oyunları’ndan Çıkarıldı (mı?) ve IOC Değerlendirme Komisyonu yazısını okuyanlar hatırlayacaklardır, bu yıl SportAccord kongresi aynı zamanda 2020 Olimpiyat Oyunları’nda boşta olan 1 spor dalı için yarışan 8 sporun IOC’ye sunum yaptığı yer.
Hatırlayalım, güreş dışında kalan diğer 7 spor beyzbol/softbol, karate, paten sporları, tırmanma, squash, wakeboarding ve wushu. Dün IOC akşam düzenlediği basın toplantısında 39 kriteri temel alarak 8 spor içinden 5’inin elenip 3 tanesinin son değerlendirme için seçildiğini ilan etti. Bu 3 spor arasında güreş de var, diğer ikisi beyzbol/softbol ve squash.
Bu konudaki nihai karar 7 Eylül’de verilecek. Lakin güreş önemli bir virajı aldı ve mutlu sona yaklaştı.

Olimpik Para Dağıtımında Yeni Sınıflar

Daha önce yazdığımız “1996 Atlanta Neden ABD’nin Son Oyunu Oldu – Para Para Para… “ yazısında belirttiğimiz üzere IOC gelirlerinin %90’ını milli olimpiyat komiteleri ve uluslararası federasyonlar vs. arasında paylaştırıyor. Dünkü basın toplantısında merakla beklenen bir açıklama da Yaz Olimpik Uluslararası Federasyonlar Birliği’ne dahil 2012 Londra Olimpiyat Oyunları’na katılan 26 federasyona ne kadar para dağıtılacağıydı.
Bu yıl dağıtılacak para dudak uçuklatıyor: toplam $519.6 milyon (€401.7 milyon)! Işin daha da şaşırtıcı yani, bu meblağın 2008 Beijing oyunları ile mukayese edildiğinde ($296 milyon) %75’lik bir zıplama yapmış olması.
Bu para dağıtımında söz konusu spor dalları belirli gruplara ayrılıyorlar. Şimdiye kadar atletizm (yani Uluslararası Atletizm Federasyonu IAAF) tek başına piramidin tepesindeydi ve en çok parayı alıyordu. Onun altında 4 grup halinde diğer sporlar geliyorlardı.
Londra 2012 için hala bu 4 sınıflı dağıtım geçerli olduğundan

  • piramidin tepesindeki atletizm bu yıl $47 milyon
  • B grubundaki spor dallarının her biri $22 milyon,
  • C grubundaki spor dallarının her biri $16 milyon,
  • D grubunda beher spor dalı ise $14 milyon alacak.
    Ancak 2016 Rio’dan itibaren geçerli olmak üzere hem yeni bir gruplandırma yapıldı, hem de grup sayısı 5’e çıktı. Bu yeni siniflandırmanın arkasında spor dallarının ne kadar ilgi çektiği, olimpiyatta yarattıkları katma değerler vb. veriler var:

  • A grubu: En çok parayı alacak spor dalları üçe çıktı. Atletizmin yanına jimnastik ve su sporları geldiler.
  • B grubu: Bisiklet, basketbol, voleybol, futbol, tenis
  • C grubu: Okçuluk, atıcılık, halter, boks, badminton, judo, kürek, masa tenisi
  • D grubu: Binicilik, eskrim, yelken, güreş, triatlon, kano, hentbol, tekvando
  • E grubu: Modern pentatlon (2016 Rio’dan itibaren rugby ve golf de bu grupta olacak)
    Click to comment

    Leave a Reply

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  • To Top