Olimpik Türk

2020 Olimpiyat Oyunlarına Adaylık Kriterleri ve İstanbul

Önümüzdeki Pazartesi, yani 7 Ocak’ta Milli Olimpiyat Komitemiz 2020 Yaz Oyunları için adaylık belgesini Lozan’da Uluslararası Olimpiyat Komitesi’ne (IOC) resmen sunacak ve böylece adaylığımız resmi nitelik kazanacak. Tabii bu sadece bizim için geçerli değil, rakiplerimiz Madrid ve Tokyo da aynı şekilde “resmen” aday olacaklar.

2020 yolunda buraya nereden geldik, bundan sonra takvimde ne var bakalım:

Adaylık Sürecinde Ana Tarihler

  • 23 Mayıs 2012’de aday şehirler IOC Yönetim Kurulu tarafından kabul edildiler
  • 23 Haziran 2012’de adaylık prosedürü imzalandı ve $500.000 adaylık aidatı ödendi
  • 7 Ocak 2013’de 100 nüsha adaylık dosyası, 2 nüsha maddi garanti bildirisi, imzalı taahhütname, 2 nüsha detaylı bütçe, olimpiyatla ilgili haritalar (tesisler, konaklama mekanları vb.), dijital materyal vs. resmen sunulacak
  • Mart-Nisan 2013’de değerlendirme komisyonu aday şehirleri (yani bu arada İstanbul’u) ziyaret edecek
  • Haziran 2013’de değerlendirme komisyonu IOC’ye rapor sunacak ve aday şehirler son bir defa adaylıklarını anlatacaklar
  • 3-4 Temmuz 2013’de IOC üyelerine teknik sunum yapılacak
  • 7 Eylül 2013’te Buenos Aires’te (Arjantin), 125. IOC oturumunda 2020 Olimpiyat Oyunları’nın yapılacağı şehir seçilecek
    2020 Oyunları için Türkiye’nin şansının hiç bugünkü kadar iyi olmadığını muhtelif kereler vurguladık. Şimdiye kadar hiç bahsetmediğimiz konu, olimpiyata adaylık sürecinde hangi kriterlerin önemli olduğu.

    Adaylık Kriterleri

    IOC’ye sunulacak olan Adaylık Dosyası, IOC’nin standart soru formundaki yapıya sahip olmak, yani belirli başlıklar altında bazı sorulara yanıt olmak zorunda. Kelimesi kelimesine tanımlar farklı dokümanlar arasında değişiyor, detay seviyeleri de daha az ya da daha çok olabiliyor. Fakat ana başlıklar şunlar:
    Vizyon, konsept ve miras: Adı üzerinde, aday şehrin hedefleri, amaçları ve olimpiyat oyunlarından sonraya bırakacağı miras. Bu başlık doğrudan bir not almıyor, daha ziyade değerlendirmeye yön vermesi açısından ekleniyor.
    Spor ve tesisler: Şehrin bugüne kadarki uluslararası spor etkinliklerine ev sahipliği yapıp yapmadığı vb sorular ile şehrin tesis durumu bu maddede. Tesis konusu halihazırda kullanıma açık tesisler ve planlanmış/inşa edilecek tesisler olmak üzere ikiye ayrılıyor. Bunlara ek olarak tesislerin konumları, olimpiyat köyü hakkında bildiler, basın tesislerinin durumları da bu bölümde. (bu konuda bkz. Olimpiyata Kaç Tesis Gerekiyor?)
    Çevre ve meteoroloji: Aday şehrin coğrafi özellikleri, SİT alanları, kültürel ve koruma altındaki anıtlar, olimpik oyunların yaratacağı potansiyel riskler ile şehrin hava, içme suyu kalitesi gibi bilgiler çevresel etkenler. Bunlara ek olarak oyunlar esnasında tahmin edilen hava sıcaklığı, nem oranı, rüzgar vb. unsurlar da meteoroloji kapsamına giriyorlar.
    Konaklama: Olimpik oyunlar için zaruri olan yatak sayısı, otel sayısı, 3-4-5 yıldızlı yatak sayısı, medya konaklaması vb. konular.
    Ulaşım: Halihazırda kullanılan ulaşım altyapısı, planlanan/inşa edilecek ulaşım altyapısı, havaalanı kapasitesi, potansiyel riskler, konaklama ile spor tesisleri arasındaki mesafeler ve ulaşım süreleri…
    Tıbbi hizmetler ve doping kontrolü: Aday şehirdeki tıbbi hizmetlerin durumu, hastane sayısı ve hasta bakım kapasitesi, acil yardım hizmetleri, son 10 yılda yaşanmışsa salgınlar, doğal afetlerde kurtarma planları vb. konular tıbbi hizmetler başlığı altında. Ülkede bir milli anti-doping organizasyonunun olup olmadığı, varsa anti-doping laboratuarının WADA akreditasyonu olup olmadığı, bu laboratuarın olimpik tesislere, olimpiyat koyuna uzaklığı gibi konular da doping kontrolü başlığı altındalar. Bunlara ek olarak her iki alt başlıkta da atlarla ilgili konular var: ülkede son 5 yılda atlarla ilgili yaşanmış hastalıklar ile anti-doping laboratuarının Uluslararası Binicilik Federasyonu akreditasyonu olup olmadığı ile yoksa atların doping testlerinin nerede yapılacağı.
    Emniyet ve güvenlik: Adından anlaşılacağı üzere bu başlık yangın tertibatından tutun da trafik güvenliğine, asayiş istatistiklerinden teknolojik ve doğal afet risklerine kadar her türlü konuyu kapsıyor. Ayrıca güvenlik gücü kapasitesi, güvenlikle ilgili yasal düzenlemeler, geçmişte uluslararası organizasyonlarda güvenliği sağlama konusundaki tecrübeler…
    Teknoloji ve enerji: Tahmin edileceği üzere bilgi iletişim, telekomünikasyon ve internet sistemleri, GSM, UMTS, 4G vb standartlar, kapasiteler, servis sağlayıcı sayıları, bunlarla ilgili 2020 yılına dair öngörüler, radyo frekansı bilgileri teknolojik konular. Enerji sahasında ise aday şehrin enerji altyapısı, elektrik üretim kapasitesi vb noktaların açıklanması gerekiyor.
    Yasal konular, gümrükler, vize işlemleri: Olimpiyat oyunlarının düzenlenmesi için yasal engel var mı, kanunlar neler, oyunlar için özel kanunlar düşünülüyor mu? Ülkeye giriş için gereken vize koşulları neler, aşı vb şartlar var mı, hayvan girişinde yasal düzenlemeler nasıl? Olimpiyat süresince geçici çalışma izni koşulları, spor alet ve ürünlerinin ülkeye sokulmasında kurallar neler?
    Hükümet ve halk desteği: Ülkenin ve şehrin 2020’de nüfusu ne kadar olacak? Ülkenin siyasi yapısı nedir, ekonomik altyapı nedir, son 10 yılın GSMH rakamları… Hükümetin ve bölge yönetiminin olimpiyat adaylığına desteği nasıl? 2020’ye kadar ülkede her seviyede yapılacak olan seçimlerin listesi. Halkın genel olarak oyunlara desteği ne durumda? Ülkede oyunlara adaylık için referandum vs. gerekiyor mu?
    Finans ve pazarlama: Olimpiyat oyunlarının bütçesi nasıl oluşacak, kamu ve özel kaynaklar neler? Hükümetin maddi garantileri neler? Oyunların detaylı bütçesi, gelir potansiyeli vb.
    Son olarak şunu belirtelim, şimdi başlayacak adaylık süreci esnasında bu kriterlerin bazıları diğerlerinden daha önemli olacak. Örneğin genel konsept, ulaşım, konaklama en önemli konular, onları tesisler izliyor, daha alt sıralarda emniyet/güvenlik, maddi konular var. En “önemsiz” başlıklar ise hükümet ve halk desteği, çevre ile geçmiş spor organizasyonu tecrübeleri.

    İstanbul’un Durumu

    İstanbul’un aday adaylığı süresinde yukarıdaki ana başlıklara nasıl “yanıt verdiğini” İstanbul 2020 Adaylık Başvurusu’nda (PDF, 75MB) okuyabilirsiniz
    Burada bunu detaylı anlatmak yerine, İstanbul ile diğer iki aday şehri (Madrid ve Tokyo) mukayese etmeye imkan tanıyan, 2020 Olimpiyat Oyunları Çalışma Grubu’nun Nisan/Mayıs 2012’de aday adaylığı sürecinde yayınlanan raporun (PDF, 1.3 MB) sonuçlarına bakalım.
    Rapordaki ana başlıklar yukarıdakilerle birebir örtüşmese de aynı noktaları değerlendiriyorlar. Raporda rakamsal notlandırma 1’den (en düşük not) 10’a kadar (en yüksek not) yapılmış. Raporda her maddeye bir asgari bir azami not verilmiş, biz çizelgede basitlik açısından ortalama notları aldık.
    Yukarıda da belirttiğimiz üzere “vizyon ve miras” konusu doğrudan notlandırılmadığı için aşağıdaki çizelgede yer almıyor. Çizelgede en iyi notlar yeşil, en kötü notlar kırmızı renklerdeler.

    Bu şekilde bakınca durum pek iç açıcı gözükmüyor denebilir. Ancak unutulmaması gereken bu notlamanın henüz aday adaylığı sürecinde yapıldığı ve son 9 ay içinde köprülerin altından bayağı sular aktığı. Japonya’da iktidar değişikliği oldu, İspanya’nın ekonomisi biraz daha battı vs vs. Yani bu tabloya bakıp karamsarlığa kapılmanın alemi yok.

    2 Comments

    2 Comments

    1. Buyruk

      4 Ocak 2013 at 06:58

      Yine son dönemde yaşanan bir gelişme, Madrid doping kontrol merkezinin akreditasyonunu kaybetmesi ve Hacettepe'nin de akreditasyonunu geri alması.

      Spor tecrübesi başlığından bu kadar düşük puan almamıza şaşırdım. Organizasyonlar konusunda belki onlarca yıllık tecrübemiz yok ama son birkaç yılda çok ciddi gelişmeler oldu, 6.25 puan bayağı düşük geldi. Umarım bir sonraki değerlendirmede puanımız artar.

    2. Cüneyt Kazokoğlu

      4 Ocak 2013 at 09:46

      Dogru, doping laboratuari olayi da var arada. Spor tecrubesini biraz nisbi gormek lazim anladigim kadariyla. Bir de Turkiye'nin genel olarak spor organizasyonu tecrubesinin oldugu, fakat Istanbul'un sehir olarak nispeten dusuk tecrubesi oldugu vurgulanmis. Son FINA Dunya KK Yuzme sampiyonasinin onemi ortaya cikiyor bu baglamda.

      Bir de hakikaten ben Ispanya'nin ekonomisi hakkinda ciddi suphelere sahibim. Finans konusunda en kotu notu almis olmalari tesaduf degil. Bence ciddi rakip Tokyo olacak.

    Leave a Reply

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  • To Top