Olimpik Türk

1996 Atlanta Neden ABD’nin Son Oyunu Oldu – Para Para Para…

Amerika Birlesik Devletleri yaz oyunlarina en son 1996 Atlanta’da ev sahipligi yapti. Ondan sonra oyunlara iki defa aday olmasina karsin (2012 New York, 2016 Chicago) oylamada 1. ya da 2. turda elendiler (Arada kis oyunlari Salt Lake City’ye gitti ama konumuz o degil).

Olimpiyatlarin maddi acisini ele alan 3 yazi yazdim bu sayfada:

Olimpiyatlar Duzenleyene Ne Getiriyor?
Olimpiyatlarda Yayin Haklari
Big Money ve Spor(cuy)a Ettigi

Bu uc yazi da “elde edilen gelir” odakli yazilardi. Cok kabaca neydi bunlar? 2009-2012 sezonu icin toplam $5 milyar gelir, bunun $4 milyari yayin hakki, $1 milyari sponsorluk.

Simdi bu elde edilen gelirin nasil paylasildigi gibi daha netameli bir konuya egilelim.

Olimpiyat komitesinin internet sayfasina bakacak olursaniz Revenue Sources and Distribution sayfasinda guzel bir grafik var:

Bu grafigin gostermedigi, Milli Olimpiyat Komiteleri (NOC) arasinda kimin ne kadar para aldigi, yani gelirlerin %90’lik kisminin nasil paylasildigi.

Bu konuda ben de sizlere bunun tam dokumunu verecek degilim. Fakat onemli bir detay verecegim.

Ulkemiz futbola odakli bir halde yasarken ve olimpiyatlar daha bize cok, coook uzaktayken Mayis ayinda IOC bir aciklamada bulundu ve Amerikan Olimpiyat Komitesi ile bir gelir paylasma anlasmasi yaptiklarini acikladi.

Olay neydi? IOC (International Olympic Committee) ile USOC (US Olympic Committee) arasinda 1996 yilinda, ucu acik olarak yapilmis bir anlasma var. Bu anlasma USOC’a olimpiyatlarin sponsorluk gelirlerinin %20’sini, ABD icin olan yayin hakkinin da %12.75’ini garanti ediyor.

Sponsorluk gelirleri bir kenara, ABD icin olan yayin hakki parasi bile son derece yuksek: Salt 2012 Londra oyunlarini yayinlamak icin NBC’nin IOC’ye odedigi meblag $1.2 milyar. Bunun %12.75’i, USOC’a havale edilen para, $150 milyon yapiyor.

Olimpiyatlarin giderek diger ulkelerde de ilgi cekmesiyle bu durum, hele de anlasmanin “ucu acik” karakteri hesaba katilinca haliyle gerek IOC’de gerekse diger NOC’lerde homurdanmalara yol aciyor haliyle. 2012 New York ve 2016 Chicago’nun erken seviyede elenmelerinin ardinda yatan nedenlerden biri bu.

Simdi uzun pazarliklar sonucu yeni bir anlasma yapildi ve Mayis sonunda bu anlasmanin yapildigi (anlasilabilmesi bile olay) aciklandi.. 2020’den sonra 2040’a kadar gecerli olacak yeni anlasmaya gore toplam sponsor gelirleri icinde USOC’a aktarilan oran %20’den %10’a, ABD yayin haklari icindeki %12.75 pay da %7’ye dusuruldu.

Bizi Neden Ilgilendiriyor?

Maddi etkileri bir kenara, bu durum ABD’nin 2024’ten itibaren ciddi bir sekilde olimpiyata aday olacaginin isareti. Bu nedenle Istanbul’un 2020’yi, hele de rakipler de uygunken, almasi, biraz abartili bir ifade olacak ama, son sans. 2020’de aldik aldik, ondan sonra “agir agabeyler” gene oyuna dahil olacaklar.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

To Top